Algemene wetten
Algemene wetten (met relevante rol in de gezondheidszorg)
- Grondwet: de organisatiestructuur van de staat en de rechten van de burgers staan hierin omschreven, waaronder het recht op gezondheidszorg.
- Algemene wet bestuursrecht (Awb): ziet op het bestuursrecht. Geeft de algemene regels voor de verhouding tussen overheid en de individuele burgers (o.a. toezichtbevoegdheden).
- Burgerlijk Wetboek (BW): regelt het burgerlijk recht. Het ziet op overeenkomsten die worden aangegaan. Voor de gezondheidszorg is vooral boek 7 van belang, over het aangaan van bijzondere overeenkomsten (zie de WGBO).
- Wetboek van Strafrecht en Wetboek van Strafvordering: bepaalt in welke gevallen mensen of rechtspersonen een straf kan worden opgelegd en hoe dit gebeurt. Het gaat hier om de strafrechtelijke aansprakelijkheid voor handelingen van hulpverleners (onder andere bij situatie zoals einde van het leven). Hierbij moet sprake zijn van grove schuld (onvoorzichtigheid, onachtzaamheid, nalatigheid).
- Algemene wet gelijke behandeling (Awgb): allen die zich in Nederland bevinden worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Hieruit vloeit voort dat bij het sluiten van een overeenkomst en het aanbieden van diensten (zoals die in de gezondheidszorg) het verboden is om onderscheid te maken (bijvoorbeeld op basis van ras, geslacht, seksuele geaardheid, burgerlijke staat).
- Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp): geeft regels ter bescherming van de privacy van burgers. Er zijn veel regels ten aanzien van het vastleggen en verstrekken van persoonsgegevens. In veel specifieke wetten met betrekking tot de gezondheidszorg zijn deze regels nog nader uitgewerkt over de omgang met medische gegevens.
- Mededingingswet: houdt toezicht op concurrentie (kartels, fusies en economische machtsposities). In de zorg kunnen vrije beroepsbeoefenaars worden aangemerkt als onderneming in de zin van deze wet. De Nederlande Mededingingsautoriteit (NMa) geeft spelregels voor marktwerking in de zorg.
- Opiumwet: hierin zijn alle middelen opgenomen die als drugs moeten worden beschouwd. Deze wet beoogt primair de bescherming van de volksgezondheid, maar daarnaast dienen bepaalde aspecten van deze wet tevens het belang van de bestrijding van de criminaliteit, de handhaving openbare orde en de bestrijding van overlast.
- Wet Arbeid en Zorg (Wazo): noemt alle zorgverloven die een werkgever verplicht is te geven. Er is recht op verschillende verlofsoorten, zoals zwangerschapsverlof en zorgverlof.
- Ziektewet: In deze wet wordt geregeld dat een werknemer bij ziekte (een gedeelte van) zijn / haar loon krijgt doorbetaald als uitkering.
- Wet Mentorschap Meerderjarigen: geeft de mogelijkheid om wilsonbekwame meerderjarigen te vertegenwoordigen. De benoemde mentor behartigt de persoonlijke belangen van een minderjarige en neemt beslissingen.